Terug | Stress

Stress

We zijn allemaal bekend met de term ‘stress’. Het woord alleen al zend ik vele gevallen reeds een ongemakkelijk gevoel door ons heen.. Stress is een reactie van het lichaam op gebeurtenissen die aandacht vragen. De triggers die de stressreactie teweeg brengen zijn zeer uiteenlopend en verschillen ook nog eens van persoon tot persoon.. Verandering op welk vlak dan ook bijvoorbeeld, kan voor vele mensen reeds een trigger zijn. Veranderingen kunnen goed zijn, of ze kunnen slecht zijn, zowel op korte termijn als op lange termijn.. Zo zijn sommige veranderingen, zoals het bekomen van een promotie op het werk, goede veranderingen. Maar er zijn ook veranderingen die ons negatief kunnen beïnvloeden, zoals een scheiding of het te maken hebben met een ziekte zoals kanker.

In ons dagelijks leven worden we voortdurend geconfronteerd met situaties en gebeurtenissen die aanleiding geven tot stress. Men kan drie soorten stress onderscheiden: acute, chronische en episodische stress.

  • Acute Stress: dit is de meest voorkomende vorm van stress en één waar we maar al te bekend mee zijn. Acute stress wordt veroorzaakt door dagelijkse gebeurtenissen en druk, en kan brengt een toestand van opwinding, en ook vreugde en plezier met zich mee. Acute stress treedt op voor een zeer korte tijdsperiode.
  • Episodische Stress: Repetitieve acute stress heet episodische stress. Mensen die episodische stress ervaren hebben de neiging om overgevoelig, kortgetemperd, prikkelbaar en angstig te zijn. Theoretisch zijn er twee soorten persoonlijkheden: die van het type A en type B. Type A individuen leven een actief, ambitieus en proactief leven. Type B personen, in tegenstelling, leiden hun leven met minder stress en kunnen bijvoorbeeld beter met competitie omgaan. Episodische stress wordt vaak waargenomen bij Type A persoonlijkheden en zenuwpezen. Symptomen die optreden bij episodische stress kunnen o.a; leiden tot: aanhoudende spanningshoofdpijn, migraine, pijn in de borststreek, en zelfs hart-en vaatziekten.
  • Chronische Stress: Chronische stress is het tegenovergestelde van acute stress; deze vorm van aanhoudende stress is ongezond en kan rechtuit gevaarlijk zijn. Dit type van stress wordt veroorzaakt door langdurige blootstelling aan stressoren zoals traumatische ervaringen, chronische ziekten, relatie conflicten etc. De stress accumuleert zich en dit kan leiden dat men toevlucht neemt tot geweld, zelfmoord, en / of zelfpijniging. Ernstige ziekten, beroerte, hartaanval, kanker en klinische depressie zijn voorbeelden van situaties die vaak chronische stress veroorzaken.

headstress

Hoe reageert ons lichaam op chronische stress?

Wanneer ons lichaam wordt geconfronteerd met stress worden met name drie hormonen beïnvloed: noradrenaline, adrenaline en cortisol. Deze hormonen verhogen onze bloeddruk, hartslag, alsook onze bloedsuikerspiegel. Ze geven de signalen om te reageren of te handelen volgens de klassieke, “vlucht” of “vecht” reactie. Mensen met chronische stress ondervinden hogere niveaus van noradrenaline, adrenaline en cortisol.

Verschillende studies hebben aangetoond dat stress het neuro-endocriene circadiaans ritme kan verstoren en zo tumorgroei en metastase kan beïnvloeden. Hogere cortisolgehaltes zijn ook geassocieerd met een verzwakt immuunsysteem, geheugenverlies , insulineresistentie en gewichtstoename.

Kan chronische stress zelfs kanker veroorzaken?

Onderzoek suggereert vooralsnog dat stress geen rechtstreekse aanleiding geeft tot kanker. Wel is aangetoond dat chronische stress kan leiden tot spijsverteringsproblemen, een verzwakt immuunsysteem (meer kans op verkoudheden of griep) en vruchtbaarheidsproblemen. Een verzwakt immuunsysteem kan de ontwikkeling van kanker beïnvloeden, maar is op zich niet kankerverwekkend.

Dit wordt ondersteund in verscheidene fysiologische en moleculaire studies waarin men suggereert dat chronische stress inderdaad een invloed kan hebben op de progressie van kanker. Klinische en epidemiologische studies hebben in de afgelopen 30 jaar ook vastgesteld dat psychosociale factoren, zoals stress, chronische depressie en gebrek aan sociale steun, als risicofactoren beschouwd kunnen worden voor de progressie van kanker. De effecten van stress op tumorgroei is onderzocht op in vivo modellen. In één bepaalde studie heeft men ontdekt dat chronische stress aanleiding gaf tot hogere niveaus van noradrenaline in het serum, en tot de activering van een chemische signaleringsroute in longweefsel die op zijn beurt een invloed had op tumorgroei.

Aanbevelingen

Fysiek actief zijn, het beoefenen van mindfulness en yoga en een gezond dieet volgen zijn zeker een aantal manieren om te gaan met stress en de beheersing ervan.

Uit verschillende studies blijkt dat mindfulness en stressreductietechnieken gepaste methodes kunnen zijn om stress te verminderen. Yoga leidt tot een betere stress respons door de hartslag beter te moduleren, de bloeddruk te verminderen en de ademhaling te verbeteren. Verder is lichaamsbeweging ook belangrijk en kan het de negatieve gevolgen van stress doen afnemen. Streef ernaar om ten minste 20 tot 30 minuten per dag fysiek actief te zijn om stress beter te beheren en je welzijn te verbeteren.

Sociaal isolement kan ook bijdragen tot chronische stress. Sluit je aan bij steungroepen en praat over je confrontaties om stress beter te beheren. Praten met een geliefde, een vriend of een familielid kan perspectief bieden en je angsten doen afnemen. Het geeft je ook een gevoel dat je niet alleen bent en dat je een uitlaatklep hebt voor het bespreken van je zorgen.

Tot slot is het dus zeer belangrijk om goed voor jezelf te zorgen en je stress zodanig te beheren dat het niet omslaat in chronische stress. Besef vooral dat je niet alleen bent en dat je door te oefenen (al dan niet met begeleiding), je stressniveau beter kunt gaan beheersen.

Referenties

  • Hyun-Ji Jang, Hye-Jin Boo, Yujin Jung, Hye-Young Min, Ho-Young Lee. Chronic stress promotes lung cancer development via IGF-1R pathway. [abstract]. In: Proceedings of the 106th Annual Meeting of the American Association for Cancer Research; 2015 Apr 18-22; Philadelphia, PA. Philadelphia (PA): AACR; Cancer Res 2015;75(15 Suppl):Abstract nr 2729. doi:10.1158/1538-7445.AM2015-2729
  • Moraska, A., Fleshner, M. (2001). Voluntary physical activity prevents stress-induced behavioral depression and anti-KLH antibody suppression. American Journal of Physiology – Regulatory, Integrative and Comparative Physiology Aug, 281 (2) R484-R489.
  • Moreno-Smith, M., Lutgendorf, S. K., & Sood, A. K. (2010). Impact of stress on cancer metastasis. Future Oncology (London, England), 6(12), 1863–1881.
  • “Physical Activity and Cancer.” National Cancer Institute. National Cancer Institute, 22 July 2009. Web. 23 Sept. 2015.
  • “Psychological Stress and Cancer.” National Cancer Institute. National Cancer Institute, 10 December 2010. Web. 15 December 2015.
  • Sharma, M., Rush SE. (2014). Mindfulness-based stress reduction as a stress management intervention for healthy individuals: a systematic review. J Evid Based Complementary Altern Med. Oct;19(4):271-86. doi: 10.1177/2156587214543143. Epub 2014 Jul 22.
  • Spiegel, D. (2014). Minding the body: psychotherapy and cancer survival. Br J Health Psychol. 2014 Sep;19(3):465-85. doi: 10.1111/bjhp.12061. Epub 2013 Aug 26.
  • “Yoga for anxiety and depression.” Harvard Health Publications. Harvard Medical School, 1 April 2009. Web. 15 December 2015.
  • Sephton S, Spiegel D. Circadian disruption in cancer: a neuroendocrine–immune pathway from stress to disease? Brain Behav. Immun. 2003;17(5):321–328.